rozkład jazdy    mapa    aktualności    taryfa opłat    regulamin    usługi    tabor    historia    galeria    przetargi    zarząd    kontakt    MPK w Częstochowie Sp. z o.o    Od Omnibusa... do Man'a   ...z historii komunikacji miejskiej w Częstochowie oczątki historii komunikacji miejskiej w Częstochowie sięgają 1903 roku. Wtedy to w kilku gazetach ukazało się ogłoszenie o przetargu na uruchomienie tramwaju elektrycznego. Warunki przetargu zostały zatwierdzone przez ówczesne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, a jego rozstrzygnięcie wyznaczono na 18 marca 1903 roku. Niestety oferty, które wpłynęły do magistratu zostały odrzucone m.in. z powodu braku uwzględnienia specyfiki miasta. 1908 roku władzom złożono dwie kolejne propozycje. Jedna dotyczyła uruchomienia tramwaju konnego, druga tramwaju elektrycznego i oświetlenia ulic. Pomysł zorganizowania tramwaju konnego został od razu uznany za przestarzały i jako mało estetyczny nie był brany pod uwagę. Natomiast druga propozycja, mimo prac studyjnych nie doczekała się akceptacji przez magistrat. tym miejscu trzeba jednak zaznaczyć, że i Częstochowa miała swój "konny epizod". Przez krótki okres czasu po Rakowie, w 1908 roku kursowały konne omnibusy. Kolejne próby uruchomienia komunikacji tramwajowej podejmowano w latach międzywojennych. Jedną z nich był projekt złożony przez Towarzystwo "Siła i Światło", które zarządzało elektrownią miejską. Niestety i on nie doczekał się realizacji. iedy pomysł z tramwajami spalił na panewce, Zarząd Miasta w 1928 roku powołał do życia Miejską Komunikację Autobusową. Ze zmiennym szczęściem istniała ona do roku 1932, kiedy to z powodu deficytu finansowego i zbyt małej liczby pasażerów została w końcu zlikwidowana. Dwa lata później, po ulicach Częstochowy zaczęły jeździć autobusy prywatnych koncesjonariuszy, lecz i im było daleko do stworzenia sieci komunikacyjnej z prawdziwego zdarzenia. Ostatecznie kres ich działalności kładzie wybuch drugiej wojny światowej. latach okupacji komunikacja miejska nie istniała. Radość z zakończenia wojny, odbudowa kraju ze zniszczeń wyzwoliła w mieszkańcach Częstochowy nową energię, pomysły. W 1946 roku po mieście zaczynają jeździć autobusy dwóch prywatnych firm: Komunikacji Miejskiej "ZGODA" i "AUTOKOMUNIKACJI". Dysponując zaledwie 8 autobusami, na 4 liniach o długości 30 km przewożą one rocznie ponad 3 mln pasażerów. Stan ten nie trwa jednak długo...     sierpniu 1948 roku prywatni przewoźnicy, na mocy nacjonalizacji są zmuszeni do zlikwidowania działalności, przekazania taboru Państwowej Komunikacji Samochodowej. Krótki okres istnienia PKS na liniach miejskich kończy się z dniem 28 lutego 1950 roku. Dnia 1 marca 1950 roku obsługę linii przejmuje Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie. Dokładnie jednak MPK powstało z przekształcenia Miejskich Zakładów Komunikacyjnych, które jako podległe Zarządowi Miasta zaczęto już tworzyć w sierpniu 1949 roku. odstawą prawną istnienia MPK, jako przedsiębiorstwa państwowego była uchwała Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Częstochowie nr 463/50 z dnia 23 listopada 1950 r. i zgoda Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 8 stycznia 1951 roku, nr 0/8/2/zb/51.     oczątki istnienia MPK były trudne. Przedsiębiorstwo nie posiadało własnego zaplecza technicznego, pomieszczeń biurowych. Tabor był garażowany na terenie innych zakładów, a biura mieściły się w różnych punktach miasta. W pierwszym roku działalności, na czterech liniach komunikacyjnych o łącznej długości 37,0 km kursowało 16 autobusów. Wśród nich było m.in. 12 nowych autobusów MAYAG TR5 zakupionych na Węgrzech. Do końca roku MPK przewiozło 8,5 min pasażerów, a jego załoga liczyła 182 osoby. Część problemów organizacyjnych przedsiębiorstwa została rozwiązana w 1951 roku. Wtedy to MPK otrzymało zajezdnię autobusową przy ul. Wilsona 44/54, w której znajdowało się 17 boksów garażowych i 13 kanałów rewizyjnych. Do 1955 roku zajezdnia ta była użytkowana wspólnie z Miejskim Przedsiębiorstwem Oczyszczania. ierwsza połowa lat pięćdziesiątych, to okres otwierania nowych linii autobusowych, tworzenia zaplecza remontowego, eksploatacyjnego, powiększania majątku i stanu zatrudnienia w przedsiębiorstwie. Sprzyjały temu m.in. decyzje o rozbudowie Huty im. Bieruta i co się z tym wiązało powstawaniu nowych dzielnic mieszkaniowych. W 1955 roku liczba mieszkańców miasta uległa zwiększeniu do 150 tysięcy. Rosnące potrzeby komunikacyjne Częstochowy mogły zostać zaspokojone tylko w jeden sposób, poprzez stworzenie komunikacji tramwajowej. I choć decyzja o jej budowie zapadła już w 1951 roku, to z powodu przeciągających się prac drogowych, mostowych, pierwszy tramwaj na ulice Częstochowy wyjechał dopiero w 1959 roku. ok 1959 był z wielu względów rokiem przełomowym dla MPK. To za sprawą uruchomienia komunikacji tramwajowej - 8 marca 1959 - i poszerzenia działalności o usługi taksówek osobowych i bagażowych przedsiębiorstwo stało się zakładem wielotrakcyjnym. Wtedy też oddano do użytku nową zajezdnię tramwajową oraz 4-kondygnacyjny budynek, przy ul. Źródlanej w którym do dziś mieści się siedziba MPK.     ruchomienie w ówczesnych latach komunikacji tramwajowej było czymś niezwykłym na skalę europejską. W wielu krajach, tramwaje postrzegane jako przeżytek były likwidowane. Dopiero lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte dowiodły, że jest to jeden z najlepszych, najbardziej ekologicznych środków transportu w aglomeracjach miejskich. Pierwsza linia tramwajowa, oddana do użytku 8 marca 1959 roku miała długość 7,1 km. Była to trasa dwutorowa, która biegła po wydzielonej stronie jezdni od ulicy Worcella, wzdłuż Alei Kościuszki, Wolności, ZWM (obecnie Niepodległości), Pokoju po pętlę na Kucelinie. Natomiast 21 lipca 1959 roku uruchomiono drugą linię, która stanowiła odgałęzienie od pierwszej do dzielnicy Stary Raków (w ciągu ulicy Łukasińskiego) o długości 1,5 km. ruchomiona trakcja została wyposażona w 14 wozów silnikowych typu N oraz 26 wozów doczepnych typu ND produkcji Chorzowskiej Wytwórni Konstrukcji Stalowych KONSTAL. W pierwszym roku tramwaje przewiozły 8,2 min pasażerów i przejechały 1,6 min wozokilometrów. W ślad za tym dokonano także zmian w sieci autobusowej, dostosowując ją, do zmienionych potrzeb pasażerów. W latach następnych, wraz z rozbudową miasta wielokrotnie dokonywano korekty układu linii komunikacyjnych, wprowadzano coraz nowsze typy autobusów. W 1960 roku tabor liczył 61 autobusów i 38 wozów tramwajowych, a długość 29 linii wynosiła 179 km. Ogółem przewieziono wtedy 42,1 mln pasażerów. 1962 roku opracowane zostało "Studium Koncepcyjne Układu Komunikacyjnego miasta Częstochowy na lata 1970 i w perspektywie roku 1980. Stało się ono podstawą reorganizacji ruchu na liniach komunikacyjnych w nadchodzących latach. Generalnie system ten funkcjonuje do dziś z uwzględnieniem zmian, które polegały na wydłużeniu lub uruchomieniu nowych linii komunikacyjnych.     nacznym zwiększeniem zdolności przewozowych MPK było wprowadzenie do użytku w 1966 roku autobusów przegubowych marki JELCZ. Dwa lata później kursowało ich już 15. W latach sześćdziesiątych wprowadzone zostały automaty biletowe i kasowniki. Ostatecznie jednak, MPK przechodzi na przedsprzedaż biletów w kioskach Ruchu i samoobsługę kasowania biletów przez pasażerów dopiero w latach siedemdziesiątych. Z dniem 1 stycznia 1969 roku, z powodu niezadowalających wyników techniczno-ekonomicznych MPK likwiduje trakcję taksówek osobowych. 1970 roku za zajęcie I miejsca wśród przedsiębiorstw komunikacyjnych w kraju, przedsiębiorstwo otrzymuje sztandar Rady Ministrów i CRZZ . Pod koniec roku na 20 liniach, o długości 216 km MPK przewozi 77,2 min pasażerów. Stan posiadania przedsiębiorstwa to 142 autobusy i 45 tramwai, w tym nowe tramwaje przegubowe typu 102 N. W trzy lata później oddana została do użytku nowa zajezdnia autobusowa przy ul. Źródlanej 2.     rzygotowana do obsługi 200 autobusów, poza placem postojowym, halą napraw, przeglądów, warsztatami posiadała także myjnię, lakiernię i stację paliw. Koszt jej budowy wynosił 57 min zł. W 1973 roku liczba pasażerów przewieziona w ciągu roku przez MPK przekracza 100 mln osób. od koniec lat siedemdziesiątych, pomimo dużej ilości taboru wyczuwalne jest obniżenie się jakości usług przedsiębiorstwa. Częste awarie, "wypadanie" pojazdów z rozkładu to skutek braku części zamiennych, ich złej jakości. Aby jakoś temu zaradzić, MPK na własną rękę uruchamia regenerację i produkcję części zamiennych w warsztatach przy ul.Wilsona. W 1984 roku została przedłużona linia tramwajowa do dzielnicy Północ, w wyniku czego całość trakcji osiągnęła 10,2 km długości. Na odcinku Huta -Tysiąclecie, częstotliwość kursowania tramwajów wynosiła 3 min., a na odcinku Północy 5 min. Wkrótce linia tramwajowa osiąga maksymalną zdolność przewozową 50 milionów pasażerów rocznie. 1985 roku przedsiębiorstwo dysponowało 34 liniami komunikacyjnymi o długości 511 km. Cały tabor, czyli 225 autobusów i 69 tramwajów obsłużył prawie 132 min osób. Po zmianach ustrojowych i powołaniu w 1991 roku samorządów gmin, reorganizacji ulega struktura Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego. Z przedsiębiorstwa państwowego, na mocy uchwały Rady Miasta, staje się ono zakładem budżetowym gminy pn. MIEJSKI ZAKŁAD KOMUNIKACJI. Z początkiem lat 90 w kraju następuje dynamiczny rozwój motoryzacj indywidualnej. Polacy z roku na rok dysponują coraz większą ilością samochodów. Jednocześnie wzrost kosztów energii, paliw wraz ze spadkiem liczby pasażerów negatywnie odbija się na kondycji ekonomicznej przewoźników publicznych. Sytuacja ta nie omija MZK w Częstochowie. O ile jeszcze w 1995 roku liczba pasażerów wynosiła 114,4 min, to w 1999 roku zmalała do 93,1 min. Jednocześnie zatrudnienie w MZK zostaje ograniczone do 1025 pracowników. Pomimo tego przedsiębiorstwo coraz bardziej przystosowuje się do działania na zasadach gospodarki wolnorynkowej. 1992 roku uruchomiono nowoczesną myjnię autobusową firmy KARCHER. Rok później kupiono 5 autobusów przegubowych IKARUS 435. W 1994 r. wycofano z eksploatacji ostatnie wagony przegubowe 102 N, ujednolicając tabor tramwajowy do wagonów 105 N. Wprowadzono także nowy system biletowy, który polegał na sprzedaży biletów pojedynczych i sieciowych na wszystkie linie "na okaziciela". Aby pomóc osobom niepełnosprawnym, w 1994 roku MZK skierował na trasy 3 mikrobusy VW przekazane przez Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych. Dla dalszej poprawy obsługi pasażerów, w 1995 r. zakupiono 13 kolejnych autobusów IKARUS 415, a rok później gmina zakupiła i przekazała MZK 17 autobusów przegubowych IKARUS 280 i 12 autobusów niskopodłogowych IKARUS 412. Ogółem przeznaczono na ten cel sumę 12,3 min PLN.     latach 1998-2000 dalszej modernizacji poddano też linię tramwajową. Polegała ona m.in. na przebudowie przejazdów przez tory w Al. Jana Pawła II, Dekabrystów, Najświętszej Marii Panny, ulic Orzechowskiego-Sobieskiego tzw. metodą "węgierską". Z kolei w dzielnicy Tysiąclecia, od ulicy Worcella do PCK wykonano pełny remont kapitalny torowiska wraz z odwodnieniem, wyciszeniem i korektą łuków. Natomiast w rejonie ulicy Dekabrystów, po raz pierwszy zamontowano podwójne wysięgniki trakcyjne. roku 2000 przewidziano dalsze działania, które miały na celu uczynienie przedsiębiorstwa bardziej nowoczesnym, konkurencyjnym. Jednym z nich była zmiana statusu prawnego firmy. Z dniem 1 kwietnia, na podstawie uchwały Rady Miasta nr 262/XXIII/2000, z dnia 28 marca 2000 r. w stan likwidacji (bez zawieszania usług) postawiono MIEJSKI ZAKŁAD KOMUNIKACJI. W jego miejsce utworzono jednoosobową spółkę gminy o nazwie MIEJSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO KOMUNIKACYJNE w Częstochowie Sp. z o. o., która z dniem 1 lipca 2000 r. przejęła cały majątek i załogę likwidowanego zakładu. roku jubileuszu 50-lecia istnienia firmy zakupiono 7 autobusów niskopodłogowych marki MAN, samochód wieżowy, system łączności radiowej oraz zmodernizowano 6 wagonów tramwajowych. Na zlecenie miasta poznańska firma BIT opracowała "Studium Komunikacji Zbiorowej Miasta Częstochowy". Jego celem jest poprawa efektywności przewozowej, podniesienie standardu i jakości usług oraz określenie perspektyw rozwoju komunikacji w Częstochowie do roku 2010. roku 2002 najważniejszym wydarzeniem było wdrożenie 1 lipca Studium Komunikacji Zbiorowej oraz związana z tym zmiana układu komunikacyjnego miasta, a także rozkładów jazdy autobusów. Zakupiono 9 niskopodłogowych autobusów marki SOLARIS, przeznaczając na tę inwestycję 6,5 miliona złotych. Od lutego firma posiada nowoczesna centralę cyfrową i nowoczesny samochód wieżowy do naprawy trakcji tramwajowej. roku 2003 dokonano wielu istotnych zmian wpływających na poprawę jakości świadczonych usług przewozowych. Na skutek wniosków i opinii pasażerów oraz wewnętrznych służb MPK dokonano pewnych modyfikacji we wprowadzonych rozwiązaniach Studium Komunikacji Zbiorowej Miasta Częstochowy. Wiele zastosowanych w 2002 roku rozwiązań nie sprawdziło się w praktyce i niejednokrotnie powrócono do stanu sprzed Studium. Działania zmierzające do poprawy efektów gospodarowania polegały przede wszystkim na realizacji szerokiego programu oszczędnościowego kosztów w zakresie: zatrudnienia, eksploatacji taboru i obsługi infrastruktury. Uruchomiono nowe usługi dla indywidualnych klientów: stację diagnostyczną i myjnię pojazdów. Rozbudowano również własny system kontroli biletowej w celu zwiększenia przychodów z karnych opłat dodatkowych oraz ograniczania liczby osób jeżdżących "na gapę". W lipcu wprowadzono na trzy miesiące zasadę wpuszczania pasażerów pierwszymi drzwiami z jednoczesną kontrolą biletów przez kierowcę. Ewidentne dla firmy korzyści, które wynikają z nowego rozwiązania stały się podstawą do wprowadzenia od 1 marca 2004 roku zasady "pierwszych drzwi" do nowego regulaminu przewozów Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego. ok 2004 był kolejnym rokiem poprawy wyników finansowych Spółki, nastąpiło zmniejszenie straty bilansowej netto o 1 406 tysięcy złotych w porównaniu do 2003 roku. Wprowadzono w 4 etapach zmiany w rozkładach jazdy opracowane przez grupę kierowców. Miały one na celu urealnienie czasów przelotu i dostosowanie do ciągle zmieniających się warunków drogowych. Wprowadzono również zmiany w układzie komunikacyjnym na liniach 15, 16, 17, 23, 53, 54, 65 i 69 oraz likwidację linii nr 70 od 1 lipca 2004 roku. Od 1 marca wprowadzono w regulaminie przewozowym zasadę wpuszczania pasażerów pierwszymi drzwiami z jednoczesną kontrolą biletów przez kierowcę. Zakończono ważne inwestycje: modernizację linii sterowaniczej podstacji trakcyjnej z montażem światłowodu, rozbudowę wewnętrznej sieci światłowodowej, zabudowę separatorów substancji ropopochodnych na dwóch istniejących wylotach sieci kanalizacji deszczowej do kolektora miejskiego, rozbudowę sieci łączności przez zakup radiotelefonów. Przeprowadzono istotne dla trakcji tramwajowej remonty torowisk: w ciągu Alei Armii Krajowej w rejonie ulicy Kurpińskiego oraz przejazdów przy ul. Bór i ul. Iłłakowiczówny. W grudniu 2004 roku zakupiono 6 sztuk używanych, w pełni sprawnych, niskopodłogowych, ekologicznych autobusów marki MAN. Rozpoczęte zostały przygotowania do realizacji zakupu elektronicznego systemu sprzedaży biletów i systemu informowania pasażerów. Na realizację 75% wartości tej inwestycji Spółka wnioskuje o środki z funduszy Strukturalnych Unii Europejskiej. 2005 roku Spółka dotkliwie odczuła dalszy wzrost cen oleju napędowego, ponosząc z tego tytułu 1,5 mln dodatkowych kosztów. W latach 2002 - 2005 cena paliwa miejskiego do autobusów wzrosła aż o 40%. W kwietniu zakupiono 4 używane, w pełni sprawne technicznie, przegubowe autobusy marki MAN NG 272 z silnikiem Euro - 1 w miejsce zlikwidowanych pojazdów o najgorszym stanie technicznym. Zmodernizowano dalszych 20 wagonów tramwajowych przez zamontowanie przetwornic statycznych zmniejszających emisję hałasu. Spośród posiadanych obecnie 48 wagonów tramwajowych 46 jest zmodernizowanych. Nie udało się uzyskać w tym roku środków z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej na dofinansowanie zakupu nowych autobusów i elektronicznego systemu biletowego. W województwie śląskim wszystkie środki z puli zawierającej również komunikację miejską przeznaczono na budowę dróg. W celu konieczności zrekompensowania strat związanych ze wzrostem cen paliwa wprowadzono od 1 września podwyżkę cen biletów średnio o 10%. Drugą przyczyną zmiany cen jest również dynamiczny wzrost liczby osób korzystających z uprawnień do bezpłatnych przejazdów, wpływający na spadek sprzedaży biletów. Od wrześnie Spółka wydaje i rejestruje specjalne legitymacje uprawniające do bezpłatnych przejazdów dla osób niepełnosprawnych ruchowo oraz ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Od lipca wprowadzono zmiany w układzie komunikacyjnym na liniach 19, 17, 21, 52 i 54. Na podstawie badań od stycznia wprowadzono zmiany czasów między przystankowych na linii 16 oraz od lipca na liniach 12, 19 i 32 Mimo strat z tytułu wzrostu cen paliwa Spółka osiągnęła rezultaty w redukcji kosztów, głównie w dziedzinie kosztów zatrudnienia. W 2005 roku średnioroczne zatrudnienie zmniejszyło się o 18 etatów, a koszty związane z zatrudnieniem o 1,1 mln zł w porównaniu do 2004 roku. W grudniu 2005 roku Urząd Miasta Częstochowy jako Właściciel Spółki powiększył kapitał zakładowy o 10,6 mln zł. Środki przekazane Spółce będą przeznaczone na dofinansowanie zakupu nowych autobusów oraz elektronicznego systemu sprzedaży biletów w 2006 roku. 2006 roku 31 sierpnia po kilkudziesięciu dniach pracy została zakończona renowacja historycznego tramwaju typu Konstal 4N1. Więcej -> tutaj W październiku została zakończona budowa nowej stacji paliw na miejscu starej wybudowanej jeszcze w połowie lat siedemdziesiątych XX wieku. Więcej -> tutaj Pod koniec roku zakupiono 18 nowych autobusów w firmie Evobus Polska sp. z o.o. Wśród nich jest 10 szt autobusów marki Mercedes-Benz o nazwie handlowej: 0 530 Citaro i 8 szt autobusów marki Mercedes-Benz o nazwie handlowej: 0345 Conecto. Więcej -> tutaj